Koksartroza stawu biodrowego, złożona patologia artrozy, prowadzi do poważnych zmian w artykulacji. Niestety, niepełnosprawność osób dojrzałych z utratą zdolności do pracy jest zjawiskiem powszechnym. W rzeczywistości statystyki dotyczące chorób stawów biodrowych stanowią prawie połowę wszystkich patologii układu mięśniowo-szkieletowego. Podam przykład z życia jednego przypadku po leczeniu chirurgicznym i rzadkim powikłaniu podczas rehabilitacji.
Koksartroza stawu biodrowego: trochę o chorobie
Choroba zwyrodnieniowa stawów jest zmianą zwyrodnieniowo-dystroficzną, która przyczynia się do całkowitego zniszczenia chrząstki z utratą funkcji stawów.
Koksartroza - tutaj stawy biodrowe są zniszczone, praktycznie jest to ta sama artroza.
Mechanizm połączenia stawu biodrowego z miednicą przypomina zawiasy drzwiowe. Głowa kości udowej jest połączona z kością kulszową niczym zawias. Który ma specjalną formację anatomiczną - panewkę. Taka konstrukcja zapewnia maksymalną ruchomość stawów. Który wykonuje pełny cykl ruchów, a raczej zgięcie, wyprost, rotację itp.
Zwykle powierzchnie stawowe są gładkie, w środku znajduje się wystarczająca ilość płynu, co zapewnia niezakłócony poślizg. W miarę rozwoju choroby smar staje się grubszy i bardziej lepki, co natychmiast wpływa na stan chrząstki. Płyn stawowy nie spełnia już całkowicie swoich funkcji. Z tego powodu podkładki amortyzujące wysychają, pękają i stają się szorstkie.
- Po pierwsze. W wyniku braku niezbędnego poślizgu wzrasta tarcie kości, powodując ich uszkodzenie.
- Po drugie. W miarę postępu deformacja powierzchni kości łączy się również ze zmienioną tkanką chrzęstną. W ten sposób organizm próbuje zrekompensować zwiększone obciążenie.
- Po trzecie. Zwiększone obciążenie prowadzi do całkowitego zaniku mięśni kości udowej i osłabienia więzadeł.
Ważne: choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego jest chorobą postępującą. Zmiany mogą prowadzić do całkowitej utraty aktywności fizycznej. Ostatecznie prowadzące do niepełnosprawności. I całkowicie zakłócając zwykły sposób życia. Choroba i jej leczenie są niezwykle istotne nie tylko z punktu widzenia medycznego, ale stanowią także duży problem społeczny.
Przyczyny rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów i jej rodzaje
Przynajmniej nie ma dokładnej przyczyny choroby zwyrodnieniowej stawów, która niszczy staw biodrowy. Są tylko przypuszczenia. Większość przypadków rozwoju patologii stawu biodrowego wiąże się z wrodzonym zwichnięciem stawu biodrowego i dysplazją (gorszością) stawu.
Dlatego istnieją 2 rodzaje choroby zwyrodnieniowej stawów;
- pierwotny (wynikający z nieznanej etiologii);
- wtórne (związane z urazami, chorobami).
Pierwotna choroba zwyrodnieniowa stawów charakteryzuje się kombinacją czynników:
- dziedziczność;
- wpływ procesów biologicznych, mechanicznych;
- nadwaga;
- zaburzenia metaboliczne;
- Istnieje również teoria dotycząca patologicznej odbudowy tkanek w odpowiedzi na czynniki uszkadzające (zapalenie, tarcie, infekcja).
Często ten typ choroby zwyrodnieniowej stawów łączy się z uszkodzeniem kręgosłupa i zjawiskami zapalnymi stawów kolanowych (zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów).
W wersji wtórnej przyczyny rozwoju są wyraźniejsze. Należą do nich:
- Zaburzenia dysplastyczne. W połowie wszystkich przypadków wrodzonej patologii występuje dysplastyczna koksartroza stawu biodrowego pierwszego stopnia.
- Zwichnięcie stawu biodrowego (wrodzone).
- Traumy życiowe. Złamania miednicy, szyjki kości udowej, zwichnięcia, podwichnięcia.
- Choroba Legga-Calvégo-Perthesa. Osteochondropatia głowy kości udowej z rozwojem jej martwicy. Choroba ta występuje u dzieci, gdy upośledzone jest ukrwienie i odżywienie stawu.
Ponadto patologia może wpływać na obie formacje jednocześnie lub być jednostronna. Oprócz bezpośrednich przyczyn wystąpienia istnieją czynniki predysponujące, które wywołują rozwój choroby. Często choroba występuje przy zwiększonym obciążeniu kończyn sportowców. A także osoby o trudnych fizycznych warunkach pracy. Nadwaga znacznie zwiększa prawdopodobieństwo artrozy.
Czynnikami prowokującymi są także:
- Zakłócenie procesów metabolicznych, odżywianie stawów, brak równowagi hormonalnej.
- Adynamia.
- Zła postawa. Zwłaszcza skolioza, kifoza, które prowadzą do nieprawidłowego ustawienia kości miednicy.
- Wiek po 40 latach. Szacuje się, że po tej dacie u co 10 pacjentów rozpoznaje się chorobę zwyrodnieniową stawów biodrowych stopnia 1, 2. Po 60. roku życia co trzecia osoba jest już pod obserwacją. A kiedy osiągną wiek 70 lub więcej, prawie 80% zgłaszających się cierpi na tę patologię.
Nie ma konkretnego genu odpowiedzialnego za przenoszenie zmian patologicznych w stawach. Jednak czynnik dziedziczny nadal można prześledzić. Osoba może otrzymać od krewnych cechy strukturalne tkanki chrzęstnej, zmieniony metabolizm i patologię szkieletu. To połączenie takich informacji genetycznych może wywołać pojawienie się artrozy stawu biodrowego.
Klasyfikacja
Główny podział choroby opiera się na ciężkości. Wyróżnia się 3 etapy, które różnią się nie tylko objawami, ale także zmianami na radiogramie. To właśnie te wskaźniki są traktowane jako podstawa do postawienia diagnozy.
Stopień |
Znaki |
|---|---|
ja |
|
II |
|
III |
|
Ten podział jest najczęstszy. Istnieją również rodzaje klasyfikacji Kellgrena. Obejmuje 4 etapy plus stopień zerowy – odpowiednik zdrowego stawu.
Objawy
Podstawą wszystkich chorób układu mięśniowo-szkieletowego jest ból. Koksartroza stawu biodrowego o 1-2 stopnie ma objawy mniej wyraźne niż w stadium końcowym 3. Początkowo ból objawia się podczas wysiłku. Zwłaszcza po długich spacerach lub wchodzeniu po schodach. Później ból staje się stałym towarzyszem, znacząco pogarszając jakość życia.
Koksartroza I stopnia
Nieprzyjemne doznania skupiają się wyłącznie w okolicy stawu (pachwina i pośladek praktycznie nie mają na to wpływu), rzadko odbijają się na biodrze lub kolanie. Ból ustępuje po odpoczynku.
Na tym etapie nie wykrywa się dalszych objawów - chód pozostaje niezmieniony, nie ma zakłóceń w ruchach. Przeciwnie, w wariancie dysplastycznym następuje wzrost ruchliwości z powodu zmian w tkance łącznej; często w początkowej fazie choroby, ze względu na zwiększoną elastyczność, pacjenci zaczynają interesować się gimnastyką i jogą. Problemy z poruszaniem się pojawiają się dopiero na etapie 3.
W przypadku objawów koksartrozy stawu biodrowego pierwszego stopnia leczenie można przeprowadzić bez operacji. Racjonalna terapia pozwala wyeliminować nieprzyjemne objawy, zatrzymując postęp.
II stopień choroby
Ból, choć nie ciągły, objawia się w spoczynku. Napromieniowanie staje się zauważalne - biodro, pachwina, kolano. Obserwuje się sztywność - ograniczone są ruchy przy podnoszeniu, próbie odwodzenia na bok, trudności w ruchach okrężnych nogi (szczególnie często nasila się ból). Zauważalna staje się kulawizna, która pojawia się po intensywnym chodzeniu lub bieganiu.
Podczas ruchu słychać charakterystyczny trzask artrozy - szorstki, suchy.
Choroba zwyrodnieniowa stawów 3 stopnia
Ból staje się stały i nie ustępuje po odpoczynku i śnie. Nieprzyjemne doznania nie opuszczają pacjenta nawet w nocy. Występują problemy z chodzeniem; aby ułatwić poruszanie się, należy skorzystać z laski. Kulawizna jest stała.
Na tym etapie następuje zanik mięśni kończyny, a sama noga ulega skróceniu. Zmiany te zmuszają pacjenta do pochylenia się w stronę dotkniętą chorobą, co dodatkowo zwiększa obciążenie stawu. Ograniczenie mobilności obserwuje się niemal we wszystkich kierunkach.
Zmiany w obustronnej koksartrozie stawu biodrowego zmieniają chód pacjenta, dlatego cierpią wszystkie formacje biorące udział w procesie chodzenia. Pojawia się ból w dolnej części pleców, zaburzona jest postawa, zmienia się osiowe położenie miednicy.
Diagnostyka
Ważną rolę w ustaleniu choroby odgrywa badanie przez chirurga ortopedę, a także wnikliwa analiza dolegliwości. Warto ocenić aktywność pacjenta – umiejętność wchodzenia po schodach, komfort zakładania butów i skarpetek, aktywność chodzenia, posługiwanie się laską.
Zaleca się sprawdzenie stanu ogólnego – badanie krwi, badanie moczu, biochemię, EKG, oznaczenie markerów HIV i kiły.
Koksartroza stawu biodrowego I stopnia ma najbardziej subtelne objawy. Dlatego warto wykonać badanie RTG, aby uwidocznić zmiany w przestrzeni stawowej. Ta metoda pozwala nie tylko zidentyfikować chorobę. A także często odkrywa przyczynę wystąpienia - dysplazję, chorobę Perthesa.
Często ból kolana jest znacznie bardziej wyraźny przy deformującej koksartrozie stawu biodrowego 1. stopnia, dlatego należy go odróżnić od gonartrozy. Diagnostyka różnicowa obejmuje również badanie kręgosłupa w celu wykluczenia zespołu korzeniowego (powoduje ból promieniujący do stawu biodrowego i kolanowego).
W wątpliwych przypadkach stosuje się MRI (pozwala szczegółowo zbadać tkanki miękkie) i CT (w celu przeglądu formacji kostnych).
Leczenie
Choroby nie można całkowicie wyleczyć, ale współczesna medycyna jest w stanie przywrócić utraconą zdolność poruszania się, pozwalając żyć pełnią życia.
Stosowanie fizjoterapii i leków jest skuteczne w przypadku 1-2 stopnia choroby. W fazie terminalnej pomaga tylko operacja. W innym przypadku, jeśli stosowane metody leczenia zachowawczego nie przynoszą ulgi, przeprowadza się operację.
Leczenie I stopnia
Niestety nie da się całkowicie wyeliminować patologii. W stopniu 1 leczenie ma na celu ustabilizowanie stanu.
Podczas terapii należy przestrzegać szeregu ogólnych zaleceń:
- Normalizacja aktywności fizycznej – zaleca się redukcję nadmiernego stresu (długie wędrówki, bieganie, skakanie).
- Używaj obuwia z dobrą amortyzującą podeszwą i specjalnymi wkładkami.
- Utrata wagi.
- Obowiązkowa fizjoterapia.
Ważne: wielu pacjentów całkowicie rezygnuje z gimnastyki i wszelkich ćwiczeń z powodu bólu. Często wiąże się to z obawą przed nasileniem bólu i możliwością pogorszenia sytuacji. Praktyka pokazuje, że ta opinia jest błędna – regularna terapia ruchowa pomaga wzmocnić mięśnie, chronić je przed zanikiem, zmniejszyć ból i poprawić funkcję stawów.
Dieta na koksartrozę stawu biodrowego stopnia 1 nie jest przepisywana; W celu utraty wagi zaleca się umiarkowane odżywianie. Warto dodać do diety także produkty zawierające żelatynę, konserwy rybne z ościami i produkty mleczne.
Konserwatywny
Jako metodę leczniczą stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne. Ze względu na dużą liczbę skutków ubocznych zaleca się przyjmowanie leków na silny ból. Można łączyć ich stosowanie z gastroprotektorami.
Uporczywy ból łagodzi dostawowe zastrzyki steroidowe, możliwe są również blokady łagodzące ból.
W celu wsparcia przepisano:
- Leki zwiotczające mięśnie – łagodzą napięcie, zmniejszają ból nogi.
- Chondroprotektory – usprawniają odbudowę tkanki chrzęstnej.
- Leki rozszerzające naczynia (kwas nikotynowy) - pomagają złagodzić skurcz naczyń, a także zwiększyć mikrokrążenie tkankowe.
Kompresy rozgrzewające stosuje się także łącznie (można też zastosować tradycyjne metody lecznicze). Nie dają efektu terapeutycznego, ale pomagają złagodzić skurcze mięśni.
Koniecznie stosuj fizjoterapię – UHF, magnetoterapię, prądy indukcyjne, masaż.
Operacja wymiany stawu biodrowego
Aby przywrócić swobodę ruchu w 3. etapie i złagodzić intensywny ból, pacjent przygotowywany jest do planowanego zabiegu endoprotetycznego. Jest to specjalna operacja mająca na celu zastąpienie zniszczonej formacji sztuczną. Zabiegi całkowicie przywracają sprawność motoryczną pacjenta. Pomaga w pełni powrócić do normalnego trybu życia.
W zależności od rozległości procesu proteza może być jednobiegunowa (wymieniana jest jedynie zużyta głowa kości udowej) lub dwubiegunowa (zmieniana jest także powierzchnia panewki). Po operacji konieczna jest rehabilitacja, aby jak najszybciej powrócić do aktywnego życia.
Dla pacjentów powyżej 60. roku życia okres rehabilitacji ustalany jest jeszcze przed leczeniem operacyjnym, dzięki czemu proces rekonwalescencji następuje w krótszym czasie. Żywotność sztucznego stawu wynosi około 20 lat, należy jednak przestrzegać zaleceń:
- Wykluczenie biegania, długiego chodzenia, skakania.
- Unikanie podnoszenia ciężkich przedmiotów.
- Unikaj nadmiernego narażenia na wymuszoną pozycję statyczną (dotyczy to szczególnie osób wykonujących pracę stojącą).
Incydent życiowy
Mąż mojej znajomej wymagał leczenia operacyjnego z powodu endoprotezoplastyki. Nie zdiagnozowano u niego choroby zwyrodnieniowej stawów, ale pomyślnie usunięto przepuklinę lędźwiową. Stan nie poprawiał się, badania kontynuowano, aż w końcu po ustaleniu, co jest nie tak, wysłano mnie na operację w ramach limitu.
Po wymianie wszystko bezpiecznie odrosło, jednak drugi staw biodrowy również wymagał interwencji chirurgicznej. Rok później ponownie ustalono kwotę operacji, która zakończyła się sukcesem. Następnie już od pierwszych minut po znieczuleniu wymagana jest rehabilitacja i ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza.
A co z naszym przyjacielem? Już w drodze do domu po szpitalu zacząłem obciążać staw protetyczny (długie siedzenie, deptanie na stopie). Zapomniałem, jak bardzo byłem ostrożny za pierwszym razem. W rezultacie więzadła i mięśnie, które nie miały czasu przystosować się do implantu, nie były w stanie go utrzymać i wyskoczył.
Oczywiście włożyli go, założyli gips i wtedy wszystko wydawało się być w porządku. Skarży się jednak, że nie może przesunąć nogi na bok, boli ją i odczuwa dyskomfort podczas chodzenia. Choć wykonuje ćwiczenia i różne ćwiczenia rozwijające oba stawy, to jednak także praca i chęć samodzielnego poruszania się.
Zapobieganie
Omówiliśmy objawy i leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych, a także jej etapy.
- Tylko codzienne ćwiczenia fizyczne pomogą uniknąć poważnych powikłań i dożyć sędziwego wieku bez kul. W czasach radzieckich przeprowadzono poważne prace, aby zapobiegać chorobom układu mięśniowo-szkieletowego i wzmacniać układ odpornościowy. W dzisiejszych czasach trudno jest przywrócić utracone doświadczenie, jest to jasne dla umysłu, ale jest to zbyt leniwe, aby to zrobić.
- Nadwaga obciąża stawy aż do hańby; endoprotetyka jest lepsza, ale nie traci zbędnych kilogramów. Moja przyjaciółka jest tego pewna, nawet nie próbując jeść mniej słodyczy i produktów bogatych w skrobię. Prawidłowe odżywianie jest bardzo ważną kwestią.
- Uważam, że podnoszenie ciężarów jest nie mniejszym złem dla całego szkieletu.
- Złe nawyki (alkohol, palenie) usuwają z organizmu wapń, magnez i inne korzystne substancje.
Po prostu kop, wszystko jest ze sobą powiązane.
Zadbaj o siebie i swoje stawy ćwicząc codziennie!