Według światowych statystyk około 80% dorosłych mieszkańców naszej ogromnej planety ma ten sam problem zdrowotny - okresowe, a nawet ciągłe bóle pleców w okolicy lędźwiowej. Bóle lędźwiowe są głównym objawem wielu chorób kręgosłupa i narządów wewnętrznych zlokalizowanych w jamie brzusznej. I zupełnie na próżno większość osób odczuwających dyskomfort w tym obszarze, omijając lekarza i nie rozumiejąc przyczyn, zaczyna intensywnie stosować różne maści i inne „domowe balsamy”. Dzięki tym metodom można łatwo osiągnąć efekt odwrotny do oczekiwanego.
Powody: ustalone, wykluczające
Sukces każdego leczenia zależy bezpośrednio od dokładności diagnozy; po wyeliminowaniu objawów zwiększa się prawdopodobieństwo nawrotu. Następnie takie leczenie może tylko pogorszyć sytuację. Dlatego przede wszystkim należy dokładnie sprawdzić stan wszystkich narządów, których objawem może być ból w okolicy lędźwiowej.
Układ trawienny
Zaostrzenia chorób układu trawiennego (zapalenie trzustki, wrzody, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego) często powodują pojawienie się bólu w okolicy lędźwiowej.
Układ moczowy
Najczęściej ból nerek mylony jest z objawami chorób odcinka lędźwiowego kręgosłupa, gdyż ich charakter jest identyczny. Chorobie nerek i dróg moczowych o różnej etiologii towarzyszy nie tylko „cofanie się” do dolnej części pleców, ale także zaburzenia oddawania moczu (częstotliwość, dyskomfort, obecność krwi w moczu i jego zmętnienie) oraz wzrost temperatury ciała.
Układ rozrodczy
W przypadku problemów z narządami rozrodczymi u mężczyzn i kobiet w ostrej fazie ból często promieniuje do okolicy lędźwiowej, kości ogonowej lub na bok. Charakter tych bólów jest często opasujący, bez wyraźnej lokalizacji.
Jeśli wykryta zostanie jakakolwiek choroba narządu niezwiązana z układem mięśniowo-szkieletowym, należy ją leczyć, ponieważ to ona jest prawdziwą przyczyną zespołu bólowego. Jeśli po dokładnym badaniu nie zostaną zidentyfikowane żadne problemy z powyższymi narządami, najprawdopodobniej występuje problem z kręgosłupem.
Osteochondroza
Najbardziej ruchomą częścią kręgosłupa, która przejmuje lwią część obciążenia, jest część lędźwiowo-krzyżowa. Przy siedzącym trybie życia, nadmiernych obciążeniach i niedostatecznym zaopatrzeniu tkanki chrzęstnej kręgosłupa w składniki odżywcze dochodzi do zmian zwyrodnieniowo-dystroficznych w chrząstce międzykręgowej w odcinku lędźwiowym - osteochondroza.
Objawy i stadia choroby
Głównym niepokojącym objawem osteochondrozy jest ból w okolicy lędźwiowej. W początkowej fazie jest zlokalizowany i skierowany do kości krzyżowej, ma charakter ciągnący (bólowy). W tym okresie procesy niszczenia dotknęły jądro miażdżyste (następuje jego odwodnienie), a także krążki kręgowe (obniża się wysokość ich stania). Dyskomfort obserwuje się przy dużych obciążeniach, a sam ból jest łagodny.
Po pewnym czasie, jeśli problem zostanie zignorowany i nie zostaną podjęte żadne działania, lumbago zaczyna promieniować do ud i pośladków. Na skutek zwężenia przestrzeni międzykręgowych mięśnie i więzadła „zwisają”, a kręgosłup staje się niestabilny. Prowadzi to do utraty czucia i drętwienia.
Trzeci etap charakteryzuje się zmianami morfologicznymi w dyskach, sam kręgosłup jest poważnie zdeformowany, rozwija się wysunięcie i wypadnięcie dysku. Ból na tym etapie staje się bardziej intensywny i długotrwały. Każdy ruch powoduje nieznośny ból. Możliwe jest, że obszary rdzenia kręgowego, naczyń krwionośnych i zakończeń nerwowych przylegające do bolącego miejsca mogą zostać uciśnięte ze względu na wystający pierścień włóknisty, który oddziałuje na kanał kręgowy.
Ostatni etap osteochondrozy lędźwiowej „zmusza” organizm do przystosowania się do zmian, które nastąpiły w wyniku choroby, w następujący sposób. Aby zachować funkcje podporowe i ochronne, w miejscu objętym chorobą następuje rozrost tkanki kostnej. Zwykle prowadzi to do różnych mikrourazów, a w konsekwencji do niepełnosprawności.
Zintegrowane podejście do leczenia
Leczenie osteochondrozy lędźwiowej musi być kompleksowe, niezależnie od etapu rozwoju choroby. W łagodnych przypadkach rokowanie w leczeniu jest korzystne; Procesy deformacji można całkowicie zatrzymać i zminimalizować ich skutki. W ostatniej fazie choroby celem leczenia jest eliminacja wszelkich objawów i następstw, normalizacja odżywienia tkanek kręgosłupa oraz wzmocnienie gorsetu mięśniowego całych pleców, a zwłaszcza jego dolnej części.
Leki
Aby złagodzić ból w osteochondrozie lędźwiowej, stosuje się leki przeciwbólowe w tabletkach lub zastrzykach; druga opcja jest lepsza, ponieważ jest bardziej skuteczna. Aby złagodzić proces zapalny, przepisuje się leki przeciwzapalne (niesteroidowe). Skurcze mięśni, które występują jednocześnie z bólem, eliminują środki zwiotczające mięśnie. Chondroprotektory służą do przywracania uszkodzonej tkanki chrzęstnej.
Wszystkie powyższe środki czasami nie przynoszą pożądanego efektu, ponieważ uszkodzenie uniemożliwia przedostanie się leku do miejsca działania.
Aby złagodzić ostry atak bólu, stosuje się blokadę. Powinien być wykonywany wyłącznie przez specjalistę.
Odpowiedni środek przeciwbólowy wstrzykuje się długą igłą w przestrzeń zlokalizowaną pomiędzy wyrostkami kolczystymi. Po takim zabiegu ból ustępuje bardzo szybko, ale na jakiś czas, bo nie ma efektu terapeutycznego.
Skuteczne jest stosowanie lokalnych złożonych produktów - maści, żeli. Mają działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, rozgrzewające; wiele preparatów do stosowania miejscowego zawiera chondroprotektor. Te środki, jeśli są prawidłowo stosowane i połączone z masażem, są dość skuteczne.
Procedury fizjoterapeutyczne
W połączeniu z leczeniem farmakologicznym osteochondrozy lędźwiowej stosuje się zabiegi fizjoterapeutyczne - balneoterapię, terapię laserową i magnetyczną, leczenie słabymi prądami, światłem i wibracjami. Nie mają praktycznie żadnych skutków ubocznych ani przeciwwskazań.
Metody alternatywne
Coraz częściej stosuje się metody alternatywne (nietradycyjne) jednocześnie z leczeniem tradycyjnym – hirudoterapię, akupunkturę, użądlenia pszczół, terapię manualną. Metody te przynoszą długo oczekiwaną ulgę, jednak niektóre z nich mają przeciwwskazania, dlatego konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Oprócz wszystkich powyższych metod leczenia, fizjoterapia pomaga pokonać chorobę. Odpowiednio rozłożone obciążenia o wymaganej intensywności pomogą przywrócić krążenie krwi w uszkodzonych obszarach, uformować lub wzmocnić gorset mięśniowy, a tym samym odciążyć kręgosłup.
Podczas leczenia osteochondrozy ważne jest prawidłowe połączenie metod leczenia, przede wszystkim łagodzą ostre ataki bólu, następnie procesy zapalne i dopiero po zakończeniu ostrego okresu choroby można zastosować nietradycyjne metody i ćwiczenia fizyczne.
Kompleksy jogi i pilatesu sprawdziły się jako doskonałe programy rehabilitacyjne przy schorzeniach kręgosłupa.
Przepuklina kręgosłupa lędźwiowego
Na tle nieleczonej lub zaniedbanej osteochondrozy odcinka lędźwiowego bardzo często rozwija się przepuklina - choroba, w której z powodu niewystarczającej aktywności fizycznej lub nadmiernego stresu następuje odżywienie tkanki dysku, zmniejsza się jej siła, a w rezultacie pęknięcie dysku. Proces zniszczenia może trwać wiele lat i przez cały ten czas pozostać niezauważony, ale jednym nieudanym ruchem uruchamia się mechanizm i wszystkie objawy zaczynają pojawiać się jeden po drugim.
Objawy ogólne i przebieg choroby
Objawy przepukliny kręgosłupa lędźwiowego obejmują osłabienie odruchów ścięgnistych, ból o różnym nasileniu, osłabienie mięśni i drętwienie kończyn. Ból spowodowany przepukliną nie zawsze występuje; możliwe jest lumbago, które stopniowo rozprzestrzenia się w kierunku uszczypniętego nerwu.
Zniekształcenie ciała jest charakterystycznym objawem przepukliny lędźwiowej. Zjawisko to występuje mimowolnie, ponieważ ciało musi znaleźć najwygodniejszą pozycję, w której ból jest minimalny. W ciężkiej, szybko postępującej chorobie konsekwencją może być paraliż kończyn dolnych (częściowy lub całkowity). Zjawisku temu towarzyszą zwykle zaburzenia w funkcjonowaniu narządów jamy brzusznej, zwłaszcza jelit i pęcherza moczowego.
Objawy kliniczne przepukliny okolicy lędźwiowo-krzyżowej wyrażają się stałym nasileniem bólu i jego nasileniem podczas określonych czynności fizycznych (podnoszenie ciężarów, schylanie się, nagłe silne napięcie mięśni, kaszel), tępym bólem bólowym zlokalizowanym w jednym miejscu i nieustępującym, kierunkiem bólu pośladka lub nogi lub drętwieniem tej okolicy.
Diagnostyka przepukliny dysku lędźwiowego
Diagnoza przepukliny jest trudna wizualnie lub wyłącznie na podstawie objawów opisanych przez pacjenta. Aby dokładniej określić obecność choroby, stosuje się kilka metod pomagających dokładnie określić lokalizację choroby. Tomografia komputerowa, magnetografia jądrowa i radiografia – dzięki tym metodom lekarz będzie w stanie jednoznacznie określić lokalizację zmienionego patologicznie kręgu i zobaczyć zdeformowany dysk.
Aby określić nasilenie choroby i jej konsekwencje, lekarze stosują kilka testów: uniesienie prostej nogi, odruchy ścięgniste, wrażliwość (reakcja) nogi na wszystkich poziomach (od palców u nóg po staw biodrowy) na kilka rodzajów bodźców - ból, wibracje i temperaturę.
Metody leczenia
W zależności od ciężkości i stanu pacjenta stosuje się różne metody leczenia przepuklin. W przypadku zaostrzenia należy przede wszystkim natychmiast ograniczyć aktywność fizyczną aż do leżenia w łóżku i złagodzić ból lekami. Po 5-7 dniach, gdy ostry okres minie i ból ustąpi, leczenie farmakologiczne uzupełnia się innymi zabiegami naprawczymi (masaż, fizjoterapia, wychowanie fizyczne).
Leczenie farmakologiczne i zachowawcze przepukliny lędźwiowej jest takie samo jak w przypadku osteochondrozy.
Chirurgia
W przypadku ciężkiej choroby i obecności wielu poważnych następstw wskazane jest leczenie chirurgiczne.
Wskazania do interwencji chirurgicznej:
- sekwestracja przepukliny – wejście uszkodzonego przez przepuklinę obszaru dysku do kanału kręgowego;
- dysfunkcja wszystkich lub jednego narządu w miednicy;
- upośledzona drożność kanału kręgowego (stwierdzona za pomocą MRI);
- brak wyników przy stosowaniu leczenia leczniczego i zachowawczego przez trzy lub więcej miesięcy;
- zapalenie nerwu kulszowego.
Chirurgiczne leczenie przepuklin odbywa się obecnie przy użyciu delikatnych, małoinwazyjnych operacji endoskopowych.
Metoda rekonstrukcji laserowej polega na odparowaniu płynu z wystającego jądra miażdżystego za pomocą lasera. Dzięki temu korzeń nerwowy ulega „uwolnieniu”, czyli wyeliminowaniu jego ucisku. Ale ten rodzaj interwencji ma wiele przeciwwskazań, takich jak wczesna operacja kręgosłupa, kręgozmyk, zapalenie stawów kręgosłupa, niedrożność kanału kręgowego (zwężenie) i wysunięcie jądra miażdżystego do kanału.
Aby usunąć uszkodzoną część krążka międzykręgowego, stosuje się metodę przezskórnej dyskektomii. Waporyzacja i usuwanie uszkodzonych tkanek odbywa się za pomocą igły wprowadzanej przez skórę.
W przypadkach, gdy przywrócenie uszkodzonego dysku jakąkolwiek metodą, począwszy od leków, a skończywszy na chirurgii małoinwazyjnej, nie jest możliwe lub wszystkie stosowane metody nie przynoszą rezultatów, zdeformowany dysk zostaje zastąpiony protezą.
Środki zapobiegawcze
Aby zapobiec postępowi choroby, zaleca się specjalne ćwiczenia. Zestawy ćwiczeń muszą być opracowane przez specjalistę indywidualnie dla każdego pacjenta i muszą zawierać ćwiczenia rozciągające, napięcia mięśniowe oraz lekkie ćwiczenia aerobowe.
W przypadku przepukliny kręgosłupa lędźwiowego lekarze zalecają noszenie specjalnego pasa mocującego. Zewnętrznie przypomina kapsułę, ma szerokość około 30 cm, jest mocowana do korpusu za pomocą rzepów i ma kilka stopni sztywności.
Produkt ten jest potrzebny do równomiernego rozłożenia obciążenia (od obszaru chorego do obszaru zdrowego) i złagodzenia napięcia (rozładowania). Przy ciągłym noszeniu pasa uszkodzone odcinki kręgosłupa zostają skorygowane i przywrócone do anatomicznej pozycji.
Lumbodynia z zespołem korzeniowym
Na tle osteochondrozy i przepukliny odcinka lędźwiowego kręgosłupa w konsekwencji rozwija się lumbago - lumbago lędźwiowego (ostry napadowy ból). To „najprostszy” scenariusz. Ponieważ przepukliny i osteochondroza charakteryzują się deformacją i częstym wypadaniem uszkodzonego dysku oraz przemieszczeniem kręgosłupa, obserwuje się ucisk pobliskich korzeni nerwowych, zwany zespołem korzeniowym.
Nasila się ono poprzez uszczypnięcie żył, co powoduje obrzęk tkanek (miękkich) i przekrwienie. Objawy lumbodynii z zespołem korzeniowym są podobne do objawów przepukliny lędźwiowej (ostre, strzelające bóle promieniujące w dół, utrata czucia i zaburzenia odruchów), a ponieważ jest to konsekwencja, przyczynę należy początkowo leczyć kompleksowo, w przeciwnym razie może dojść do niepełnosprawności.
Rwa kulszowa
Inną konsekwencją przepukliny i osteochondrozy jest zapalenie nerwu kulszowego – rwa kulszowa i towarzyszący mu ból promieniujący do nogi lub pośladka. Pomimo możliwości jednoznacznego zidentyfikowania „bolącego” miejsca, przyczyna leży w kręgosłupie.
Rwa kulszowa nie jest chorobą niezależną; termin ten odnosi się do szeregu objawów towarzyszących niektórym chorobom kręgosłupa. Odczucia bólu mogą być różne, w niektórych przypadkach jest to po prostu lekki dyskomfort podczas długotrwałego przebywania w tej samej, niezbyt wygodnej pozycji, a czasem ból prowadzi do utraty przytomności i w tym przypadku środki przeciwbólowe nie pomagają.
Do skutecznego leczenia nie wystarczy zdiagnozowanie rwy kulszowej czy lumbago; w każdym razie musisz przeprowadzić pełne kompleksowe badanie od różnych specjalistów i dokładnie zidentyfikować przyczynę, ponieważ jest to czynnik prowokujący. Eliminując zaledwie kilka objawów, zwiększa się prawdopodobieństwo postępu choroby podstawowej i pojawienia się wielu powikłań. Dbałość o swoje zdrowie, wczesne rozpoznawanie problemów i szybkie leczenie to klucz do dobrego zdrowia.